*سخن نویسنده

دوستان عزیز من در این وبلاگ سعی کردم اشعار خیام رو تحلیل کنم و همچنین مسایل اجتماعی اعتقادی و فرهنگی خصوصا مساله ازدواج و روابط زناشویی رو مطرح کردم تا جوون ها بیشتر خوششون بیاد و به قول معروف کلی حال کنن .

عزب را بنگر و فکری بکن ، دریاب اینان را

موقت راببین و دوستی را بنگر و اندیشه اینان را

کدامین اکمل است اینان ، کدامین برتر است اینان

چه فرقی باشد اینان را ، چه راهی باشد آنان را      سعید مولوی

       

*پند و نصیحت خیام را دریابیم

خیام با تمام تلاش خود سعی کرده است تا اشعار زیبایی جهت جذب گروه های مختلف مردم اعم از افسردگان . کافران . شراب خواران و ... بسراید و سپس به پند دادن و نصیحت کردن آنها پرداخته است و در این راه یقینا رنج فراوان کشیده و تلاش زیادی نموده است باشد که پند های او را دریابیم و از نصیحت او درس بگیریم .

چند چند از حکمت یونانیان

حکمت ایرانیان را هم بدان      مولانا

جهان سربه سر حکمت و عبرت است

        چرا بهره ما همه غفلت است         فردوسی

چند نصیحت از خیام  :

تا در تن توست استخوان و رگ و پی 

از خانه تقدیر منه بیرون پی 

گردن منه ار ظلم بود رستم زال 

منت مکش ار دوست بود حاتم طی          خیام

پندی دهمت اگر به من داری گوش 

از بهر خدا جامه تزویر مپوش 

دنیی همه ساعتی و عمر تو دمی 

از بهر دمی عمر ابد را مفروش              خیام

غیبت مکن و خلق خدا را مازار 

در موسم آن جهان منم باده بیار         خیام    

       

*حمله به مقبره خیام

لازم به ذکر است معتقدان به ملحد و کافر بودن خیام آنچنان زیادند که حتی در سالهای اولیه سقوط رزیم پهلوی عده ای از مذهبیون افراطی بر سر مزار خیام رفتند و اشعار نوشته شده بر سر مزار خیام را از بین بردند.

نمونه ای از اشعار نوشته شده بر روی مقبره خیام :

گر آمدنم به خود بدی نامدمی

ور نیز شدن به من بدی کی شدمی

به زان نبدی کاندر این دیر خراب

نه آمدمی نه بدمی نه شدمی             خیام

*************************************

پاسخ خیام به کسانی که او را کافر میدانند :

با این دو سه نادان که چنان میدانند

از جهل که دانای جهان ایشانند

خر باش که از خری که این دونانند

هر کو نه خر است کافرش می خوانند      خیام

       

*حکیم عمر خیام

حکیم خیام نیشابوری همان طور که از لقب وی یعنی حکیم به معنای محکم کار مشخص است چندان در فن و علوم روزگار خود متبحر و کارآمد بوده است که به قول معروف مو لای درز کارهایش نمی رفته است . خیام را در دوره و عصر خودش بعنوان مردی فیلسوف و منجم و ریاضی دان دانسته اند و میگویند به تمام علوم زمان خود از جمله پزشکی . قرآن شناسی و ... کاملا واقف بوده و انجام محاسبات تقویم شمسی نیز از جمله کارهای وی است و امروزه از مولانا و خیام به عنوان معروفترین ایرانیان یاد میکنند .

خیام اشعار خود را در دوران زندگی خود در جامعه منتشر نکرد چرا که مردم عادی توانایی درک اشعار او را نداشتند و حتی چندین بار او را ملحد و بیدین نامیدند و خیام برای رهایی از این اتهامات عازم سفر حج شد .

با این دو سه نادان که چنان میدانند

از جهل که دانای جهان ایشانند

خر باش که از خری که این دونانند

هر کو نه خر است کافرش میخوانند         خیام

       

* قبل از خواندن اشعار خیام بهتر است کمی درباره اشعار زیر تامل و تفکر کنیم :

کار پاکان را قیاس از خود مگیر

گرچه ماند در نوشتن شیر و شیر

جمله عالم زین سبب گمراه شد

کم کسی ز ابدال حق آگاه شد          مولانا    

(ابدال = پاکان . انسانهای نیک )

اگر از عام بترسی که سخن فاش کنی

سخن خاص نهان در سخن عام بگو         مولانا

باید توجه داشت کسانی مانند استاد مطهری . علامه جعفری و عطار نیشابوری یا از درک اشعار خیام عاجز بوده اند و یا بدلیل ناتوانی مردم عادی از درک اشعار خیام . ترجیح داده اند خیام را انسانی گناهکار بنامند و از او انتقاد کنند و او را پس از مرگ توبه کار . نادم و پشیمان بخوانند و یا مانند صادق هدایت از اشعار او ابراز تعجب و تحیر کنند و بگویند چگونه یک انسان میتواند مانند خیام این همه دین و مذهب داشته باشد و شخصی مانند استاد الهی قمشه ای خیام را معلم قرآن معرفی میکند و میگوید شراب او شراب عرفانی است و در برنامه تلوزیونی خود تنها به این مصراع از خیام بسنده میکند : می نوش که عمر جاودانی این است

و البته استاد الهی قمشه ای در کتاب مقالات خود توضیح مفصل تری از اشعار خیام میدهد و به داستانی از یک اندیشمند هندی میپردازد که میگوید اشعار فارسی دو معنا دارند و این اندیشمند را   آیویا کاناندا معرفی میکند

البته در این کتاب  به سخنان فیتز جرالد اولین مترجم اشعار خیام به زبان اینگلیسی نیز اشاره میکند  که در آن فیتز جرالد میگوید که او پنج سال پس از ترجمه اشعار خیام با راهنمایی کردن جی نیکلاس یعنی دومین مترجم اشعار به زبان اینگلیسی متوجه شده است که منظور از خیام می عرفانی بوده ونه می زمینی ودر حقیقت فیتز جرالد نیز فریب ظاهر اشعار خیام را خورده است .

امشب می جام یک منی خواهم کرد

خود را به دو جام می غنی خواهم کرد

اول سه طلاق عقل و دین خواهم کرد

پس دختر رز را به زنی خواهم کرد              خیام

       

* یک شعر از فردوسی برای پسر های رپ و قرتی و سوسول

شما را چه رفتست کاین سان خلید

چرا جمله ژولیده و بنجلید

چرا سیخ سیخی شده مویتان

چرا مثل زنهاست ابرویتان

تو مردی اگر چیست آن موی مش

برو از سیاوش خجالت بکش  

       

* نقش باد در زندگی انسان

در بسیاری از مسایل زندگی انسان نکته های بسیار ریز و کوچک میتونن سرنوشت انسان رو عوض کنن مثلا بعضی آدمها اونقدر ضعیف و لاغر هستن که با یه فوت کردن به زمین می افتند و به قول معروف به یه باد بند هستند و اگه داستان فوت کوزه گری رو بدونید متوجه میشید که یک فوت به جا و به موقع چقدر میتونه سرنوشت یه کوزه گر رو رقم بزنه و یا بعضی از آدمها اونقدر کارهای ثواب انجام نمیدن یا خیلی کم انجام میدن که در روز قیامت وقتی محاسبه اعمال اونها رو میکنن میبینن که اعمال نیک و بد اونها با هم برابر شده و آخرین نماز اونها رو هم که میان حساب کنن میبینن که بادی از معده اونها خارج شده و وضوی اونها باطل شده و بنابر این اعمال بد اونها از اعمال نیکشون بیشتر میشه و اونها به جهنم میرن .

طبعم به نماز و روزه ای مایل گشت

گفتم که نجات کلی ام حاصل گشت

افسوس که این وضو به بادی بشکست

وین روزه به یک جرعه می باطل شد              خیام

       

*خیام و تحریک احساسات

از آنجاییکه عقل مردم در چشمشان است و بیشتر با احساساتشان تصمیم میگیرند خیام برای جذب افراد مختلف سعی کرده احساسات مخاطب را تحت تاثیر قرار دهد و حتی من از یکی از دوستانم که در همایشی در مسکو شرکت کرده بود شنیدم که فردی اشعار خیام را به روسی میخوانده  و میگریسته است و از او میخواسته که ترجمه و معادل فارسی آن شعر را برای او بگوید .

خیام که خیمه های حکمت میدوخت

در کوزه غم فتاد و ناگاه بسوخت

مقراض اجل طناب عمرش ببرید

دلال قضا به رایگانش بفروخت             خیام

یک چند ز کودکی به استاد شدیم

یک چند به استادی خود شاد شدیم

پایان سخن شنو که ما را چه رسید

از خاک در آمدیم و بر باد شدیم              خیام

گر مرده شوم خاک مرا گم سازید

احوال مرا عبرت مردم سازید

خاک تن من به باده آغشته کنید

وز کالبدم خشت سر خم سازید           خیام

یاران موافق همه از دست شدند

در پای اجل یکان یکان پست شدند

خوردیم ز یک شراب در مجلس عمر

دوری دو سه پیشتر ز ما مست شدند         خیام

ما لعبتگانیم و فلک لعبت باز

از روی حقیقتی نه از روی مجاز

یک چند در این دایره بازی کردیم

رفتیم به صندوق عدم یک یک باز            خیام

بر مفرش خاک خفتگان میبینم

در زیر زمین نهفتگان میبینم

چندان که به صحرای عدم مینگرم

نا آمدگان و رفتگان میبینم                     خیام